Boek Mathilde Gastmann-Wichers en leprabestrijding in Nederlandsch-Indië en Nederland

Auteur: J.E. Landheer, ISBN 9789076791166. ‘s-Gravenhage: Q.M. Gastmann-Wichers Stichting, 2017, 195 pagina’s; harde kaft. Kosten, inclusief verzendkosten: € 25. (Te bestellen bij info@gastmann-wichers.nl)

De Q.M. Gastmann-Wichers Stichting is genoemd naar Quirine Mathilde Wichers, die leefde van 1861 tot 1938. Op 32-jarige leeftijd trouwde ze met mr. A.L.E. Gastmann. Door het werk van haar man komt zij in 1893 in Nederlandsch-Indië, waar haar belangstelling wordt gewekt voor de verzorging van leprapatiënten. Na haar terugkeer in Nederland in 1912 richt ze een vereniging op, die in Heerde een tehuis bouwt, waar leprapatiënten verzorgd kunnen worden. Dit tehuis, “Heidebeek” genoemd, wordt in 1918 geopend. Tijdens haar leven is van dit tehuis weinig gebruik gemaakt door gebrek aan financiële middelen. “Heidebeek” vervult echter een belangrijke rol bij de opvang van leprapatiënten onder de repatrianten, die na het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945 uit Nederlandsch-Indië naar Nederland komen. Om de medische en maatschappelijke zorg voor deze patiënten te coördineren wordt in 1950 de “Q.M. Gastmann-Wichers Stichting” opgericht. In de loop der jaren zijn sommigen van deze patiënten overleden en anderen genezen of zover hersteld, dat opname in “Heidebeek” niet langer nodig was. Het tehuis wordt in 1972 gesloten. Sindsdien richt de Q.M. Gastmann-Wichers Stichting zich op de bevordering van onderwijs, kennisoverdracht en wetenschappelijk onderzoek betreffende lepra.

Het boek vertelt over wat er vanaf het midden van de 19e eeuw in Nederlandsch-Indië en Nederland aan zorg voor leprapatiënten gedaan werd. Over de leprazorg in Nederland komen onder meer aan de orde de verzorging van leprapatiënten in het militair invalidenhuis “Bronbeek” te Arnhem, in de Rijkswerkinrichting te Veenhuizen en in “Heidebeek”.